Không Có Con Đường Tắt Trong Tự Học
Contents
Trong quyển Sapiens của Yuval Noah Harari, tác giả có nhắc đến một ý rằng con người ta chủ yếu chọn làm những cái mang lại cảm giác dễ chịu. Xét riêng về vấn đề học một thứ gì đó cũng vậy.
Chúng ta thường dễ dàng thỏa hiệp với những thứ dễ xơi, dễ tiếp cận. Chúng ta muốn tìm một nơi nào đó, một trang nào đó, một video nào đó có thể dạy ngắn gọn và nhanh lẹ về Thống Kê, về Toán Giải Tích, về Lập Trình Hướng Đối Tượng…
Ví dụ như có bạn muốn học rất nhiều thứ nhưng lại ngại đọc tiếng Anh. Lúc nào cũng đổ lỗi cho bản thân là tiếng Anh chưa đủ tốt, chỉ bó hẹp khả năng của bản thân vào tiếng mẹ đẻ mà thôi.
Khi viết bài Hiểu ý tưởng giới hạn trong toán học, tác giả đã cố gắng chọn cách gọn nhẹ và dân dã nhất để giúp bạn đọc hiểu — nhưng vẫn có người chê quá dài! Muốn hiểu một khái niệm trừu tượng và khó bậc nhất thế giới toán học mà lại lười đọc, muốn nó được giải thích chỉ vài dòng thì làm sao có thể?
“Bạn đã muốn nó ngon mà bạn còn muốn nó rẻ nữa sao?”
Cạm bẫy của những lời hứa “học siêu tốc”
Có rất nhiều lời quảng cáo trên mạng: “Học thống kê từ A-Z chỉ trong một bài”, “Học Python trong vòng 4 tiếng”, “Làm chủ lập trình trong một ngày”… Không biết những người viết mấy bài này quá xạo hay họ quá xem thường khả năng tỉnh táo của những người tự học?
Tuy nhiên cũng phải nhìn lại: sự khác nhau giữa xem một video giải trí trên YouTube và ngồi căng mắt đọc một khái niệm Toán/Tin mới nằm ở chỗ sự cuốn hút. Tính giải trí chỉ chiếm một phần, phần còn lại là cách trình bày nội dung — đó là lý do vì sao cùng một nội dung, cách diễn đạt khác nhau sẽ cho ra kết quả khác nhau.
Bạn có thể trách mình lười biếng, nhưng bạn cũng có quyền trách người khác quá hời hợt trong cách truyền đạt.
Quãng thời gian chờ — thứ không ai nói với bạn trước
Cho dù là lý do gì, sẽ không bao giờ có con đường tắt trong thế giới học thuật, nhất là trong quá trình tự học. Những vấn đề và khái niệm càng khó thì chúng ta càng mất đi nhiều “quãng thời gian chờ” hơn.
Đây là quãng thời gian bạn học rất mệt, rất chán, rất lâu — nhưng lại cảm giác không tiến bộ gì. Để rồi một ngày đẹp trời nào đó, bạn nhận ra mình đã tiến bộ vượt bậc như thế nào. Ai từng học lập trình, học ngoại ngữ, làm thật nhiều bài tập toán đều sẽ biết điều này.
“Đừng tốn thời gian tìm con đường tắt để rồi nhận ra với thời gian đó, bạn đã đi hết con đường vòng.”
Vì thế, hãy chắc chắn bạn hiểu một điều: trừ khi bạn quá xuất chúng, đọc đâu hiểu thấu đó — còn không, hãy chấp nhận sự yếu kém của bản thân mà đi đúng con đường của tự học.