Cấu hình GNOME keyboard-first với 4 workspace cố định

Sep 03, 2026 · 6 min read ·

Abstract

Ubuntu/GNOME được cấu hình theo workflow 4 fixed workspaces: Super+1..4 để chuyển workspace, Super+Shift+1..4 để đưa cửa sổ sang workspace tương ứng. Với 2 màn hình xếp dọc, workspace chỉ đổi trên primary display — màn hình phụ giữ nguyên cửa sổ tham chiếu khi đổi workspace.

Bản chất

GNOME mặc định dùng dynamic workspaces — workspace tự tạo khi có cửa sổ mới và tự xoá khi trống. Với keyboard-first workflow nhiều màn hình, điều này bất tiện vì vị trí workspace liên tục thay đổi.

Giải pháp là chuyển sang fixed workspaces với số lượng cố định (4), gán phím tắt số cho từng workspace, và cấu hình workspace chỉ áp dụng cho primary display — màn hình phụ giữ cửa sổ tham chiếu cố định trong khi làm việc.

Môi trường đã xác minh:

TEXT
Ubuntu 26.04.1 LTS
GNOME Shell 50.1
Session: Wayland, ubuntu:GNOME
Primary:   eDP-1 — 2560x1440@60 — scale 1.667 — vị trí (182, 0)
Secondary: DP-2  — 1920x1080@60 — scale 1.0   — vị trí (0, 864)
Terminal mặc định: x-terminal-emulator → kitty (sau đó chuyển sang Ptyxis)

Vì sao lựa chọn

Tại sao fixed workspaces thay vì dynamic?

Dynamic workspace phù hợp với workflow single-monitor và ít cửa sổ. Khi dùng nhiều workspace cùng lúc với nhiều màn hình, vị trí workspace dynamic thay đổi sau mỗi thao tác đóng/mở cửa sổ — shortcut Super+1 hôm nay trỏ vào workspace khác với hôm qua.

Fixed workspaces loại bỏ hoàn toàn vấn đề này: Super+1 luôn là workspace 1.

Tại sao workspaces-only-on-primary=true?

Không bật option này, cả hai màn hình đổi workspace cùng lúc — màn hình phụ không thể dùng làm nền tham chiếu cố định (tài liệu, terminal log, chat…). Với workspaces-only-on-primary=true, màn hình phụ trở thành không gian bền vững trong khi primary display chứa workspace context đang làm việc.

Đánh đổi:

Không thể chuyển workspace độc lập trên từng màn hình — nếu cần multi-context trên cả hai màn hình, workflow này không phù hợp.
GNOME Shell và Ubuntu Dock đều có binding riêng cho Super+1..4 — phải bỏ cả hai trước khi gán workspace shortcut.

Cơ chế hoạt động

TEXT
Phím Super+1 được nhấn
       │
       ▼
GNOME Shell nhận keybinding
       │
       ├─ switch-to-application-1 (GNOME Shell) → đã bỏ
       ├─ app-hotkey-1 (Ubuntu Dock)            → đã bỏ
       └─ switch-to-workspace-1 (WM) → ACTIVE
              │
              ▼
       Mutter chuyển primary display sang workspace 1
              │
              ▼
       Secondary display (DP-2) không thay đổi
       vì workspaces-only-on-primary=true

Ba lớp binding có thể xung đột với cùng một phím:

Lớp: GNOME Shell — gsettings schema: org.gnome.shell.keybindings — Binding mặc định: switch-to-application-1..4 = Super+1..4
Lớp: Ubuntu Dock — gsettings schema: org.gnome.shell.extensions.dash-to-dock — Binding mặc định: app-hotkey-1..4 = Super+1..4
Lớp: Window Manager — gsettings schema: org.gnome.desktop.wm.keybindings — Binding mặc định: switch-to-workspace-* = chưa có

Phải dọn cả hai lớp trên trước khi lớp WM có thể nhận Super+1..4.

Hướng dẫn từng bước

Bước 1 — Chuyển sang fixed workspaces

BASH
gsettings set org.gnome.mutter dynamic-workspaces false
# dynamic-workspaces false → tắt chế độ tự tạo/xoá workspace

gsettings set org.gnome.desktop.wm.preferences num-workspaces 4
# num-workspaces → số lượng workspace cố định

gsettings set org.gnome.mutter workspaces-only-on-primary true
# workspaces-only-on-primary → workspace chỉ thay đổi trên primary display

Bước 2 — Bỏ binding xung đột của GNOME Shell

BASH
gsettings set org.gnome.shell.keybindings switch-to-application-1 "[]"
gsettings set org.gnome.shell.keybindings switch-to-application-2 "[]"
gsettings set org.gnome.shell.keybindings switch-to-application-3 "[]"
gsettings set org.gnome.shell.keybindings switch-to-application-4 "[]"
# "[]" → mảng rỗng, tức bỏ hoàn toàn binding đó

Bước 3 — Bỏ binding xung đột của Ubuntu Dock

BASH
gsettings set org.gnome.shell.extensions.dash-to-dock app-hotkey-1 "[]"
gsettings set org.gnome.shell.extensions.dash-to-dock app-hotkey-2 "[]"
gsettings set org.gnome.shell.extensions.dash-to-dock app-hotkey-3 "[]"
gsettings set org.gnome.shell.extensions.dash-to-dock app-hotkey-4 "[]"
gsettings set org.gnome.shell.extensions.dash-to-dock app-shift-hotkey-1 "[]"
gsettings set org.gnome.shell.extensions.dash-to-dock app-shift-hotkey-2 "[]"
gsettings set org.gnome.shell.extensions.dash-to-dock app-shift-hotkey-3 "[]"
gsettings set org.gnome.shell.extensions.dash-to-dock app-shift-hotkey-4 "[]"

Bước 4 — Gán workspace shortcut

BASH
gsettings set org.gnome.desktop.wm.keybindings switch-to-workspace-1 "['<Super>1']"
gsettings set org.gnome.desktop.wm.keybindings switch-to-workspace-2 "['<Super>2']"
gsettings set org.gnome.desktop.wm.keybindings switch-to-workspace-3 "['<Super>3']"
gsettings set org.gnome.desktop.wm.keybindings switch-to-workspace-4 "['<Super>4']"

gsettings set org.gnome.desktop.wm.keybindings move-to-workspace-1 "['<Super><Shift>1']"
gsettings set org.gnome.desktop.wm.keybindings move-to-workspace-2 "['<Super><Shift>2']"
gsettings set org.gnome.desktop.wm.keybindings move-to-workspace-3 "['<Super><Shift>3']"
gsettings set org.gnome.desktop.wm.keybindings move-to-workspace-4 "['<Super><Shift>4']"
# move-to-workspace → đưa cửa sổ hiện tại sang workspace tương ứng

Bước 5 — Phím tắt chuyển monitor

BASH
gsettings set org.gnome.desktop.wm.keybindings move-to-monitor-up "['<Super><Shift>Up']"
gsettings set org.gnome.desktop.wm.keybindings move-to-monitor-down "['<Super><Shift>Down']"
# move-to-monitor → đưa cửa sổ sang màn hình vật lý khác (theo chiều dọc)

Bước 6 — Terminal và Files shortcut

Bỏ binding cũ chiếm Super+E:

BASH
gsettings set org.gnome.settings-daemon.plugins.media-keys email "[]"
# email media key mặc định là Super+E — phải bỏ trước

Gán Super+E cho Files/Nautilus:

BASH
gsettings set org.gnome.settings-daemon.plugins.media-keys home "['<Super>e']"
# home media key → mở file manager mặc định

Tạo custom shortcut Super+Enter mở terminal:

Vào Settings → Keyboard → View and Customize Shortcuts → Custom Shortcuts, thêm:

TEXT
Name:    Open Default Terminal
Command: xdg-terminal-exec
Binding: Super+Enter

Bước 7 — Lock screen

BASH
gsettings set org.gnome.settings-daemon.plugins.media-keys screensaver "['<Super>l', '<Super>Escape']"
# screensaver → lock screen, giữ cả Super+L (chuẩn) lẫn Super+Escape (binding cũ)

Bẫy lỗi và Những lần thử thất bại

Bẫy 1 — Chỉ bỏ GNOME Shell binding mà quên Ubuntu Dock

Sau khi bỏ switch-to-application-1..4 ở GNOME Shell, Super+1 vẫn không chuyển workspace. Nguyên nhân: Ubuntu Dock có binding riêng app-hotkey-1..4 cũng chiếm Super+1..4. Phải bỏ cả hai lớp.

Bẫy 2 — Dùng Super+Up/Down cho chuyển monitor

Super+Up thuộc Tiling Assistant (maximize/tile) và Super+Down thuộc window management (restore). Dùng chúng cho chuyển monitor sẽ conflict — phải dùng Super+Shift+Up/Down.

Bẫy 3 — Disable toàn bộ Ubuntu Dock chỉ để lấy lại Super+1..4

Không cần. Chỉ cần bỏ app-hotkey-1..4 và app-shift-hotkey-1..4 trong dash-to-dock extension settings là đủ. Dock vẫn hoạt động bình thường.

Bẫy 4 — Reset toàn bộ dconf cho một thay đổi nhỏ

dconf reset -f / xoá mọi setting GNOME kể cả theme, font, accessibility — không cần làm vậy chỉ để sửa một nhóm keybinding.

Bẫy 5 — Đổi shortcut Fcitx5 không cần thiết

Fcitx5/Lotus dùng Ctrl+Space, Super+Space, Shift+Super+Space, Shift_L — không xung đột với workflow trên. Không cần đụng vào.

Kiểm tra và Xác minh

Xác minh bằng gsettings sau khi cấu hình:

BASH
gsettings get org.gnome.mutter dynamic-workspaces
# Kỳ vọng: false

gsettings get org.gnome.desktop.wm.preferences num-workspaces
# Kỳ vọng: 4

gsettings get org.gnome.mutter workspaces-only-on-primary
# Kỳ vọng: true

gsettings get org.gnome.desktop.wm.keybindings switch-to-workspace-1
# Kỳ vọng: ['<Super>1']

gsettings get org.gnome.shell.keybindings switch-to-application-1
# Kỳ vọng: @as [] (mảng rỗng)

gsettings get org.gnome.shell.extensions.dash-to-dock app-hotkey-1
# Kỳ vọng: @as []

Wayland không cho mô phỏng keyboard tự động — cần test thủ công:

TEXT
[ ] Super+1..4 → chuyển workspace
[ ] Super+Shift+1..4 → đưa cửa sổ sang workspace
[ ] Super+Shift+Down → cửa sổ từ eDP-1 xuống DP-2
[ ] Super+Shift+Up  → cửa sổ từ DP-2 lên eDP-1
[ ] Đổi workspace bằng Super+PageUp/Down: cửa sổ trên DP-2 đứng yên
[ ] Super+Enter mở terminal
[ ] Super+E mở Files/Nautilus
[ ] Fcitx5/Lotus vẫn hoạt động

Rollback

BASH
sh ~/gnome-keybindings-rollback-20260903.sh
# Script rollback toàn bộ keybinding đã thay đổi

sh <home>/.config/gnome-keyboard-monitor-backup-20260903/rollback-monitor-keybindings.sh
# Rollback riêng phần move-to-monitor

Sau rollback nên đăng xuất và đăng nhập lại nếu GNOME Shell chưa nhận đủ thay đổi.

Nguồn tham khảo

GNOME Shell keybindings — gsettings schema: org.gnome.shell.keybindings
(dùng gsettings list-keys org.gnome.shell.keybindings để xem toàn bộ)
Mutter keybindings: org.gnome.mutter, org.gnome.desktop.wm.keybindings
Ubuntu Dock / Dash-to-Dock: org.gnome.shell.extensions.dash-to-dock
(dùng gsettings list-keys ... để kiểm tra key đúng cho version hiện tại)
GNOME Settings Daemon media keys: org.gnome.settings-daemon.plugins.media-keys